PARAFIA pw. NAJŚWIĘTSZEGO IMIENIA JEZUS w ŁODZI
Rzymsko-katolicka parafia położona w centrum Łodzi, przy ul. Sienkiewicza 60 [dawnej ul. Dzika]. Kościół został zaprojektowany i zbudowany jako bazylika trójnawowa w stylu neoromańskim w latach 1880–1883, w/g projektu Ludwika Schreibera z Kolonii, jako świątynia parafii ewangelicko-augsburskiej p.w. św. Jana Ewangelisty.
Głównym fundatorem był Karol Scheibler [z Nadrenii] – właściciel największej fabryki bawełnianej w kraju – który przeznaczył na ten cel 50 tys. rubli [połowę sumy]. W tym czasie, wśród mieszkańców Łodzi – jednego z największych ośrodków przemysłowych Cesarstwa Rosyjskiego, było wyznania katolickiego:- 37%, ewangelicko/ protestanckiego- 39%, mojżeszowego- 34% i prawosławnego- 1% ].(293)
Charakterystyczna dla niego jest elewacja wykonana z nieotynkowanej cegły (Rohbau) oraz fasada z trzema wieżami, z dominującą nad zabudowaniami miejskimi, smukłą wieżą środkową. Po śmierci Karola Scheiblera, jego zięć Edward Herbst w 1884 r. ufundował parkan, a żona Anna Schreiber przeznaczyła 10 tys. rubli na budowę przy kościele, szkoły. Cała rodzina Schreibera – Herbsta przeznaczyła 30 tys. rubli na przyszły dom parafialny.(294) Z biegiem kolejnych lat, struktura wyznaniowa i narodowościowa miasta zmieniła się [ w 1939r, tuż przed wybuchem II-wojny światowej, mieszkało w Łodzi: Polaków -56,2%, Żydów – 34,3%, Niemców- 8,9%, Inni:- 0,4 %.].(295)
W 1945 Kościół został przejęty przez zakon o.o. Jezuitów, a po erygowaniu w 1950 przez ks. Bp Michała Klepacza, ordynariusza diecezji łódzkiej, otrzymał nowe wezwanie „Najświętszego Imienia Jezus”.
Pierwszym superiorem został o. Franciszek Przybylski SJ, a duszpasterzem akademickim [przez 11 lat], o. Tomasz Rostworowski SJ – prof. Gimnazjum oo. Jezuitów w Wilnie, harcerz Rzeczypospolitej, uczestnik obrony Lwowa w 1939 r. były kapelan [w stopniu podpułkownika] Komendy Głównej AK, podczas Powstania Warszawskiego [ i batalionów „Wigry” i „Gustaw”]. Odznaczony m.in. Orderem Virtuti Militari i Krzyżem Walecznych. 21 stycznia 1950 r. aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa , a następnie skazany na 12 lat więzienia za rzekomą działalność antypaństwową [zwolniony w 1956r.]. Zmarł w Łodzi, 9 marca 1974r. Do dziś, w tym byłym ewangelickim kościele pozostał transept, czyli podwieszany dach, z olbrzymią polichromią przedstawiającą ornamenty roślinno-geometryczne i część witraży. Ciekawe jest to, że dach kościoła budowali górale z Tyrolu. Nie zachowały się żadne plany dachu. Widać, górale budowali go po swojemu, ale zrobili to dobrze. W czasie remontu wież, w kuli pod krzyżem znaleziono list, datowany na 20 września 1883 roku z nazwiskami darczyńców budowy i jej inicjatorów, oraz z przesłaniem; – Tak, jak my z wielu trudności, podjęliśmy trud budowy tego Domu Bożego, tak niech nasi następcy otaczają go gorliwą troską i w dziele swym nie upadają na duchu.
W 1960 r. rekolekcje dla inteligencji, odbywające się tradycyjnie w Wielkim Tygodniu, prowadził młody biskup z Krakowa – Karol Wojtyła [ponownie odwiedził tę świątynię w 1970r – już jako kardynał – głosząc rekolekcje dla młodzieży]. Zachowały się nawet zdjęcia późniejszego papieża Jana Pawła II, mówiącego kazanie rekolekcyjne z ambony jezuickiego kościoła.(296)
W 1989r. o.o.Jezuici wykupili budynki od Kościoła Ewangelicko- Augsburskiego [parafia pw. Najśw. Imienia Jezus, przy ul. Sienkiewicza 60, została wpisana do rejestru zabytków: 1880-84, nr rej.: A/312 z 20.01.1971 (stary nr rej.: A/116)].(297)
___________________________________________
(291)„Ziemia“.„Ojciec Stefan SJ“.Małgorzata Golicka-Jabłońska.
(292) Ibidem. Mieczysław Góra…2013r.n Miecznikowski. Wstęp: Ewa Jażdżewska-Goldstein, str.3.
(293) Elżbieta Szkurłat Uniwersytet Łódzki. Łódź.„Najstarsze obiekty sakralne Łodzi, jako symbole wielokulturowych tradycji miasta”, str.50.
(294) Stefan Pytlas, Łódzka burżuazja przemysłowa 1864–1914, Łódź 1994, s. 364.
(295) PRZEGLĄD NAUK HISTORYCZNYCH 2008, R. VII, nr 1. Arkadiusz Rzepkowski, str. 92.
(296) Relacja o. Jacka Granatowskiego SJ.
(297) Ibidem: Elżbieta Szkurłat…